Archiwum Państwowe w Zielonej Górze

Zapraszamy do udziału w trzeciej ogólnopolskiej konferencji z cyklu „Region w dialogu. Zintegrowane badania nad Ziemią Lubuską” pod hasłem Ziemia Lubuska jako region doświadczony i wyobrażony, która odbędzie się 18-19 maja 2027 r. w Zielonej Górze.

Mamy nadzieję, że w toku konferencyjnej dyskusji uda się znaleźć odpowiedź na ważne pytania: Czy przestrzeń, którą zamieszkujemy, jest jedynie zbiorem współrzędnych, czy dynamiczną „strefą kontaktu” (contact zone), w której nieustannie negocjowane są znaczenia i symbole wspólnoty? Czy i w jaki sposób uwarunkowania przestrzenne stają się fundamentem dla kulturowych topografii, regionalnych narracji, wspólnotowych mitów? Czy istnieje lubuskie genius loci zachodniego pogranicza? W jaki sposób pamięć miejsca oddziałuje na status terytorialny regionu? To tylko niektóre kwestie, gdyż zagadnień i problemów rodzących się na styku topografii i imagologii przestrzennej jest więcej – liczymy na to, że w trakcie konferencyjnej debaty uda się wydobyć ich rozległe spektrum.

Do udziału w konferencji zapraszamy przedstawicieli różnych dziedzin i dyscyplin badawczych: geografów, przyrodników, socjologów, historyków, kulturoznawców, literaturo-znawców, językoznawców i innych. Liczymy na to, że nasze, trzecie już interdyscyplinarne spotkanie z cyklu „Region w Dialogu” otworzy następny ważny rozdział w zintegrowanych badaniach nad Ziemią Lubuską i będzie kolejnym krokiem do wypracowania wspólnego języka opisu regionu.

Dyrektor Muzeum Ziemi Lubuskiej Leszek Kania, Dyrektor Archiwum Państwowego Beata Grelewicz, Burmistrz Iłowej Żagańskiej Paweł Lichtański oraz Prezes Stowarzyszenia Lubuska Kolej w Miniaturze Jacek Wróblewski zapraszają na wystawę z okazji 100 – lecia istnienia Polskich Kolei Państwowych pt. „Na torach przeszłości. Kolejowym szlakiem Grünbergu i Zielonej Góry” oraz prezentację 13 – metrowego modelu węzła klejowego z Jankowej Żagańskiej.

Kiedy: 16 października 2026 r., godz. 17.00
Gdzie: Muzeum Ziemi Lubuskiej, Al. Niepodległości 15

W programie:
– prelekcja Pawła Lichtańskiego na temat 180 rocznicy uruchomienia pierwszej linii kolejowej w naszym regionie oraz powstania pierwszej dużej węzłowej stacji kolejowej w Jankowej Żagańskiej;
– wystąpienie Jacka Wróblewskiego poświęcone Stowarzyszeniu Lubuska Kolej w Miniaturze z Żagania;
– projekcja filmu „Linia automatycznego spawania ścian wagonu” zrealizowanego na zlecenie Zielonogórskich Zakładów Przemysłu Metalowego „Zastal”.

24 września 2026 r. obchodzimy 100 lat powołania Polskich Kolei Państwowych. Tego dnia 1926 r. Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej Ignacy Mościcki wydał rozporządzenie powołujące przedsiębiorstwo pod nazwą Polskie Koleje Państwowe. Był to początek integracji transportu szynowego w II RP stanowiący najważniejszy moment w historii polskiej kolei, ponieważ rozporządzenie nadało PKP osobowość prawną i oddzieliło finanse kolei od budżetu państwa.

Jeśli jesteś uczniem szkoły podstawowej z klasy 4-8? Czas odkryć, skąd pochodzisz! Wyrusz z nami na misję w poszukiwaniu swoich korzeni i ukrytych rodzinnych historii!

Twoje zadanie:
porozmawiać z rodziną i nauczycielem,
odnaleźć rodzinne pamiątki,
dotrzeć do archiwalnych źródeł,
stworzyć projekt edukacyjny z drzewem genealogicznym
opowiedzieć historię swojej rodziny po swojemu.

Etap szkolny trwa od 2 do 12 marca 2027 r.

Po zakończeniu etapu szkolnego zgłoszenia konkursowe będzie można przesyłać od 13 do 23 marca 2027 r.

Archiwa Państwowe są partnerem Olimpiady Historycznej Juniorów dla szkół podstawowych. W etapie szkolnym będziesz pisać wypracowanie na temat „Najważniejsze wydarzenie XX wieku w moim regionie”.

W Archiwach Państwowych mamy dla Ciebie mnóstwo ciekawych materiałów archiwalnych. Znajdziesz u nas:

• dokumenty,
• zdjęcia,
• mapy,
• artykuły z gazet
• i wiele innych archiwaliów, które pomogą Ci napisać świetne wypracowanie.

Sprawdź m.in.:

Masz w domu kolejowe pamiątki? Podziel się historią!

Ruszyła ogólnopolska akcja „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych”, realizowana wspólnie z PKP S.A. z okazji 100-lecia PKP.

Przekazywać można zdjęcia, bilety, legitymacje, dokumenty, wspomnienia…

Każda taka pamiątka to fragment większej historii – o pracy, pasji i rodzinnych tradycjach związanych z koleją.

Materiały można przekazywać do najbliższego Archiwum Państwowego, gdzie zachowana zostanie pamięć o kolejarzach dla przyszłych pokoleń.

Zbiórka trwa do 2 października 2026 r.

Zapraszamy na wspólne świętowanie do Archiwum Państwowego w Zielonej Górze i Zielonogórskiego Ośrodka Kultury Filia Stary Kisielin.

…………………………………………………………………………………..

Kiedy: 9 czerwca 2026 r.
Gdzie: Archiwum Państwowe w Zielonej Górze, Al. Wojska Polskiego 67A

godz. 11.00-15.00
Gramy w „Jamesa Archiwistę”
Będziemy poznawać pracę w Archiwum poprzez zabawę. Gra planszowa „James Archiwista” odpowie na pytanie, z jakimi zadaniami archiwiści stykają się na co dzień i zrobi to w całkowicie odjechany sposób.

godz. 16.00
Promocja książki autorstwa Daniela Koteluka „Ksiądz Henryk Nowik. Proboszcz parafii Czerwieńsk w latach 1974-1992”
To już trzecia publikacja poświęcona proboszczom parafii w Czerwieńsku. Ksiądz Henryk Nowik sprawował urząd w czasach przełomu politycznego, był naukowcem, działaczem społecznym i kapelanem zielonogórskiej „Solidarności”.
Wydarzenie współorganizowane z Miejsko-Gminną Biblioteką Publiczną w Czerwieńsku.

godz. 8.00-15.00
Zwiedzanie Archiwum
W podanych godzinach można przyjść do Archiwum, zadzwonić do sekretariatu lub czytelni przyciskiem przy drzwiach i podać hasło: „Ég vil sjá skjalasafnið”. Albo powiedzcie, że chcecie zwiedzić Archiwum. Pokażemy czytelnię, magazyny, pracownię konserwacji, pracownię digitalizacji i postaramy się odpowiedzieć na wszystkie pytania.

…………………………………………………………………………………..

Kiedy: 9 czerwca 2026 r.
Gdzie: Zielonogórski Ośrodek Kultury Filia Stary Kisielin, ul. Stary Kisielin – Pionierów Lubuskich 53

Zapraszamy serdecznie na spotkanie:
Gdy archiwa milczą. Grafologia i kryptologia w służbie historii na przykładzie por. Jana Nowickiego „Rysia”.

Kiedy: 25 maja 2026 r., godz. 16.30
Gdzie: Archiwum Państwowe w Zielonej Górze, Al. Wojska Polskiego 67A

Prelegenci: Wojciech Königsberg, prof. dr hab. inż. Remigiusz Wiśniewski

Organizator: Lubuskie Towarzystwo Genealogiczne

Spotkanie poświęcone historii, kryptologii oraz metodom odkrywania tajemnic ukrytych w archiwalnych dokumentach.

Historyk i publicysta Wojciech Königsberg oraz informatyk i kryptolog prof. dr hab. inż. Remigiusz Wiśniewski opowiedzą o wieloletnich poszukiwaniach tożsamości jednego z najbardziej zagadkowych żołnierzy Oddziału Bojowego Kontrwywiadu Komendy Głównej Armii Krajowej „993/W”, por. Jana Nowickiego „Rysia”.

Podczas spotkania uczestnicy poznają kulisy pracy historyka, grafologa i kryptologa, dowiedzą się, jak analizuje się odręczne zapiski, zakodowane informacje oraz dokumenty sprzed kilkudziesięciu lat.

W trakcie wydarzenia pojawi się również temat archiwów wojskowych jako niezwykle cennego źródła informacji genealogicznych.

Komisja wyłoniła następujących finalistów etapu wojewódzkiego 5. edycji konkursu „Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna”:

Klasy IV-VI
Lilianna Sikora, Szkoła Podstawowa im. Marii Skłodowskiej-Curie w Ośnie Lubuskim. Opiekun merytoryczny: Ilona Maroń
Zofia Sobolewska, Szkoła Podstawowa im. Marii Skłodowskiej-Curie w Ośnie Lubuskim. Opiekun merytoryczny: Ilona Maroń
Karolina Wąsowicz, Społeczna Szkoła Podstawowa w Żarach. Opiekun merytoryczny: Łukasz Kopała

Klasy VII-VIII
Ignacy Hunek, Zespół Edukacyjny nr 11, Szkoła Podstawowa nr 6 w Zielonej Górze im. Ryszarda Peryta. Opiekun merytoryczny: Julia Kmiecik
Stanisław Machalica, Szkoła Podstawowa nr 15 im. Wojska Polskiego w Gorzowie Wielkopolskim. Opiekun merytoryczny: Anna Kosmenda

Komisja zdecydowała się przyznać dwa wyróżnienia:
Ksawery Jarmołkiewicz, Szkoła Podstawowa im. K. Makuszyńskiego w Gronowie. Opiekun merytoryczny: Lilla Świąder
Olga Suchowacka, Zespół Edukacyjny nr 10 w Zielonej Górze. Opiekun merytoryczny: Adriana Kotlarek